warto wiedzieć

kiedy windykować, a kiedy sprzedawać wierzytelności


Do windykacji nadają się praktycznie wszystkie, udokumentowane wierzytelności. Jedyny problem może stanowić kwota wierzytelności, tzn. z reguły firmy windykacyjne wyznaczają minimalne prowizje za odzyskanie należności. W przypadku niskiej kwoty wierzytelności, koszt odzyskania może przewyższyć jej wartość.
Przyjmuje się, że minimalna kwota pojedynczej wierzytelności oddanej do windykacji powinna wynosić co najmniej 1000 zł. Zasada ta nie dotyczy pakietów wierzytelności.

Wybierając sprzedaż wierzytelności musimy przede wszystkim zwrócić uwagę, czy dana wierzytelność kwalifikuje się do sprzedaży, czy nie ma zastrzeżeń prawnych lub umownych zabraniających jej zbycia.
Bardzo ważna jest również kwota wierzytelności. Firmy zajmujące się skupem wierzytelności wyznaczają minimalne wartości kupowanych wierzytelności. W praktyce minimalna kwota wierzytelności kształtuje się na poziomie 10 - 20 tyś zł. Wierzytelności o niższej wartości są trudno zbywalne.
Następną rzeczą na którą powinniśmy zwrócić uwagę to cechy wierzytelności. Wierzytelności stare, przedawnione, nieściągalne, po bezskutecznej egzekucji nie budzą zainteresowania kupujących, a ewentualne uzyskiwane za nie kwoty są bardzo niskie.
Również ważnym czynnikiem, podnoszącym atrakcyjność wierzytelności jest sposób zabezpieczenia wierzytelności /hipoteka, zastaw, weksel/. Wierzytelności bez zabezpieczeń są bardzo ciężko zbywalne.
Kolejnym ważnym czynnikiem, na który należy zwrócić uwagę, jest sposób przeniesienia praw do wierzytelności. Najbardziej rozpowszechnione są dwie formy:

- bezwarunkowa cesja wierzytelności
- powiernicza cesja wierzytelności

Różnica pomiędzy nimi polega na tym, że przy sprzedaży bezwarunkowej otrzymujemy zapłatę w momencie podpisania umowy sprzedaży wierzytelności, a kupujący przejmuje na siebie ryzyko odzyskania należności bez prawa regresu, tzn. bez prawa zwrotu wierzytelności w przypadku jej nieściągalności.
Natomiast przy cesji powierniczej zapłata za wierzytelność spłynie do nas dopiero w momencie gdy "kupujący" odzyska pieniądze od naszego dłużnika. W przypadku gdy w określonym w umowie terminie nie uda mu się odzyskać pieniędzy, wierzytelność zostaje nam zwrócona.Przed podjęciem decyzji o sposobie odzyskania należności, należy ustalić priorytety. Jeżeli zależy nam bardziej na czasie i jesteśmy w stanie pogodzić się z utratą części należności, wybieramy sprzedaż/cesję bezwarunkową. Jeżeli natomiast jesteśmy skłonni trochę poczekać, ale za to odzyskać większą kwotę, to wybieramy windykację.

Należy wziąć również pod uwagę fakt, że w większości przypadków kupujący wierzytelności nabywają je w celu późniejszej jej windykacji. A jeśli tak, to czy nam się bardziej nie opłaca poświęcić trochę czasu, znaleźć dobrą firmę windykacyjną i odzyskać należne kwoty. Przy obecnej bezzaliczkowej formule windykacji, windykując należności z pewnością odzyskamy więcej niż sprzedając wierzytelności.

sprawdź czy możesz sprzedać wierzytelność

Częstym powodem braku możliwości sprzedaży należności są zapisy o zakazie sprzedaży należności ustanowione w umowach, aneksach do nich, załącznikach lub też akceptowanych przez kontrahenta fakturach. W takim przypadku sprzedaż wierzytelności może nastąpić jedynie za zgodą dłużnika.
Kolejnym powodem zakazu sprzedaży należności przysługujących wierzycielowi są konkretne przepisy prawa albo właściwości zobowiązania.
Ustawowe zakazy przelewu wierzytelności wynikają między innymi z art. 84 Kodeksu pracy / prawo do wynagrodzenia za pracę /, art. 912 Kodeksu cywilnego / prawo dożywocia /, art. 449 Kodeksu cywilnego / odszkodowanie za szkodę na osobie / , art. 595 Kodeksu cywilnego / prawo odkupu /, art. 602 Kodeksu cywilnego / prawo pierwokupu / czy też art. 863 § 1 Kodeksu cywilnego / prawa wynikające z uczestniczenia w spółce /.
Ustawowa reguluje również wymogi dotyczące przelewu wierzytelności zabezpieczonych hipoteką / art. 79 ustawy o księgach wieczystych i hipotece / lub związane z przeniesieniem zastawu rejestrowego.
Natomiast właściwości zobowiązania nie pozwalają na przelew między innymi prawa do alimentacji, prawa do renty, roszczeń o ochronę dóbr osobistych, a także wierzytelności dzierżawcy wobec wydzierżawiającego / jednak właściwość zobowiązania, ani żaden przepis nie zabrania natomiast sprzedania wierzytelności przysługującej wydzierżawiającemu w stosunku do dzierżawcy z tytułu np. zaległego czynszu /.
Przedmiotem przelewu wierzytelności mogą być również należności przedawnione. A wynika to stąd, że należność przedawniona nie wygasa, tzn. istnieje nadal

przedawnienie roszczenia

Przedawnienie roszczenia służy uregulowaniu stanu prawnego w odniesieniu do rzeczywistych stosunków pomiędzy wierzycielem, a dłużnikiem, poprzez zwolnienie dłużnika z obowiązku spełnienia świadczenia, którego wierzyciel nie dochodzi.
Przedawnienie roszczenia jest konsekwencją upływu czasu od momentu wymagalności niniejszego roszczenia i skutkuje utratą pełnych możliwości egzekwowania uprawnień przysługujących wierzycielowi. Oznacza to, że po upływie terminu przedawnienia, dłużnik / zgodnie z przysługującym mu prawem / może odmówić spełnienia świadczenia.

Kodeks cywilny art. 117 § 2
Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne.

Czas przedawnienia roszczeń zawiera się pomiędzy dwiema datami - rozpoczęciem biegu przedawnienia, a upływem tego terminu. Co do zasady bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, zaś jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie. W działalności gospodarczej datę wymagalności z reguły określa rachunek lub faktura poprzez wskazanie terminu płatności. Datą wymagalności jest zaś następny dzień, w którym wierzyciel może już podejmować działania zmierzające do przymusowego ściągnięcia należności.

Kodeks cywilny art. 120 § 2
Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie.

Pomimo przedawniania roszczenia, roszczenie nadal istnieje, jednak nie może być przymusowo egzekwowane / nie oznacza to jednak, że roszczenie to nie może być skierowane, na przykład, do windykacji /. W związku z tym, że roszczenie przedawnione nie przestaje istnieć, wierzyciel ma prawo wszcząć postępowanie sądowe w celu zabezpieczenia i zaspokojenia swoich roszczeń. W przypadku postępowania sądowego, sąd nie uwzględnia z urzędu przedawnienia roszczenia. Tak też, w przypadku niepodniesienia przez dłużnika zarzutu przedawnienia, wierzyciel może uzyskać orzeczenie sądu nakazujące zaspokojenie jego roszczenia.

Warto również zwrócić uwagę na fakt, że dłużnik nie może żądać zwrotu świadczenia, które zostało spełnione w celu zadośćuczynienia roszczeniu przedawnionemu, bez względu na to czy dłużnik zrobił to świadomie, czy też nie. W przypadku takim, nieprzyjmowane jest również uzasadnienie, że dłużnik nie wiedział o możliwości uchylenia się od spełnienia świadczenia.

Kodeks cywilny art. 411 pkt 3
Art. 411. Nie można żądać zwrotu świadczenia:
3) jeżeli świadczenie zostało spełnione w celu zadośćuczynienia przedawnionemu roszczeniu;


Zgodnie z art. 118 K.c, jeżeli przepis szczegółowy nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi dziesięć lat, w stosunku do roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej okres ten wynosi trzy lata.

Kodeks cywilny art. 118
Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata.

Sprawdzając termin przedawnienia się roszczenia należy zwrócić uwagę, że zasada wyrażona w art. 118 k.c. doznaje licznych wyjątków, w postaci różnych terminów przedawnienia dla pewnych rodzajów roszczeń, np:Należy również zauważyć, że stwierdzenie roszczenia prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, jak również zatwierdzenie roszczenia ugodą zawartą przed sądem, powoduje rozpoczęcie nowego terminu przedawnienia. Roszczenie takie przedawnia się z upływem 10 lat, chociażby termin przedawnienia roszczeń tego rodzaju był krótszy. Jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, ulega trzyletniemu przedawnieniu. Reguła ta nie obejmuje roszczeń stwierdzonych tytułem egzekucyjnym, orzeczeniem ustalającym prawo lub stosunek prawny, ugodą pozasądową, a także aktem notarialnym, w którym dłużnik poddał się egzekucji.

Istnieje również szereg roszczeń majątkowych, które nie ulegają przedawnieniu, np:Kodeks cywilny przewiduje sytuacje, w których na skutek określonej przeszkody termin przedawnienia się nie rozpoczyna lub ulega zawieszeniu. Po ustąpieniu przeszkody termin przedawnienia biegnie dalej, od momentu w którym się rozpoczął, tj. od chwili, w której roszczenie stało się wymagalne, a nie od momentu, w którym wystąpiła owa przeszkoda.
Bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu:wszystkie powyższe informacje przedstawiono zgodnie z stanem prawnym na dzień 20 grudnia 2015r.
Zapraszamy do współpracy